Z okazji 130. rocznicy urodzin Józefa Czapskiego powstał wiersz „Czerwona magia – Ghelderode, Czapski”, który napisała poznańska autorka Teresa Tomsia. Tekst utworu widoczny jest wraz z obrazem „Magie rouge” na stronie jozefczapski.pl, znajduje się również w jej tomiku wierszy „W jasności otwartego zdania” wydanym w kwietniu 2026 roku przez Fundację SUSEIA.
Obraz Józefa Czapskiego „Magie rouge”, który zyskał metaforyczną interpretację, został namalowany w kwietniu 1956 roku.
W posłowiu do książki Eugeniusz Toman pisze: „To jedna z wielu odsłon pamięci o wybitnej postaci polskiej kultury na emigracji w Paryżu. W metaforach, dedykacjach, cytatach autorka przywołuje myśli i sylwetki artystów, pisarzy, redaktorów z dawnych lat i obecnie skupionych wokół idei pallotyńskiego Centrum Dialogu stworzonego przez ks. Józefa Sadzika. Było to miejsce, gdzie na dyskusyjnych wieczorach malarz bywał gościem wraz z autorami „Kultury” i brał udział w ówczesnym życiu intelektualnym środowiska”.
Całość opracował plastycznie Artur Majka, zaprojektował także okładkę. Nakład książki limitowany, zainteresowanych prosimy o kontakt z fundacją: email: suseia[at]suseia.org
Obraz Józefa Czapskiego Magie rouge Michel de Ghelderode otrzymał od artysty. Do czerwca 2022 roku obraz był w archiwum pisarza. Obecnie w kolekcji w Polsce.
Oto fragment wiersza:
Czerwona magia – Ghelderode, Czapski*
Józef Czapski (2 IV 1896*, Praga – 12 I 1993, Maisons-Laffitte)
Michel de Ghelderode (3 IV 1898, Ixelles – 1 IV 1962, Schaerbeek)
Elżbiecie Skoczek
w świecie zdeformowanym po wielkiej wojnie
Michel de Ghelderode pisze groteskę Magie rouge –
postawy ludzi w krzywym zwierciadle są wciąż
na czasie – podziwiany za wyobraźnię rześki
w planach twórczych jest w sile wieku niczym
robotnik idący w Brukseli o świcie do pracy
w pełne niepokoju dni mroźnego grudnia
tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego roku
stoczniowcy gdańscy żądali wolności i chleba
gdy w warszawskim Teatrze Dramatycznym
odbyła się premiera Czerwonej magii –
[…]
Poznań, 12 stycznia 2026 roku
Cały wiersz w tomiku Teresy Tomsi W jasności otwartego zdania„.
